Phẫu thuật trong ngày: về nhà ngay có an toàn không

Nhiều thủ thuật trước đây phải nằm viện nay được thực hiện trong ngày: bạn tới buổi sáng, làm xong, theo dõi vài giờ và về nhà.

Hình thức này tiện lợi và giảm chi phí, nhưng nó chuyển một phần việc theo dõi sang gia đình. Vì vậy cần chuẩn bị đúng.

Ai phù hợp với hình thức này

Việc lựa chọn dựa trên hai nhóm yếu tố:

Về thủ thuật: loại can thiệp, thời gian dự kiến, nguy cơ chảy máu và biến chứng.

Về người bệnh: tình trạng sức khoẻ chung, các bệnh nền, tuổi, và điều kiện chăm sóc tại nhà.

Hãy trao đổi thẳng thắn về hoàn cảnh của bạn. Nếu bạn sống một mình hoặc ở xa cơ sở y tế, hãy nói ra — điều đó có thể thay đổi kế hoạch.

Điều kiện bắt buộc: người đưa về và người ở cùng

Đây là yêu cầu không thể bỏ qua. Sau gây mê hoặc an thần:

• Bạn không được tự lái xe.
• Bạn không nên đi phương tiện công cộng một mình.
• Cần có người trưởng thành ở cùng ít nhất trong đêm đầu.
• Người đó cần biết dấu hiệu nào phải đưa bạn quay lại.

Nếu bạn không sắp xếp được, hãy nói với bệnh viện trước thay vì giấu. Có thể có phương án khác.

Chuẩn bị trước ngày làm

• Xác nhận giờ và những gì cần mang.
• Làm đúng hướng dẫn về nhịn ăn.
• Làm theo hướng dẫn về thuốc đang dùng.
• Sắp xếp người đưa về và người ở cùng.
• Chuẩn bị sẵn thức ăn dễ tiêu ở nhà.
• Dọn nhà cửa cho an toàn.
• Sắp xếp nghỉ làm ít nhất vài ngày.
• Mặc quần áo rộng, dễ mặc.

Tiêu chí để được về

Bạn sẽ được theo dõi một thời gian và chỉ được về khi đạt các tiêu chí:

• Tỉnh táo hoàn toàn.
• Dấu hiệu sinh tồn ổn định.
• Đau được kiểm soát.
• Không nôn nhiều.
• Uống được nước.
• Đi tiểu được nếu yêu cầu.
• Đi lại được với mức hỗ trợ tối thiểu.
• Không chảy máu bất thường.
• Có người đưa về.

Nếu bạn chưa đạt, việc ở lại thêm là quyết định vì an toàn. Đừng nài nỉ được về sớm.

Trước khi rời cơ sở

Hãy bảo đảm bạn có và hiểu rõ:

• Hướng dẫn chăm sóc bằng văn bản.
• Đơn thuốc và cách dùng.
• Cách chăm sóc vết mổ và khi nào được tắm.
• Chế độ ăn uống trong những ngày đầu.
• Được vận động tới mức nào, kiêng gì.
• Danh sách dấu hiệu cần quay lại ngay.
• Số điện thoại liên hệ, kể cả ngoài giờ.
• Lịch tái khám.

Điểm được nhấn mạnh là quan trọng nhất. Hãy chắc chắn bạn có số gọi được khi có vấn đề lúc nửa đêm.

Người đi cùng cũng nên nghe những hướng dẫn này, vì bạn có thể chưa tỉnh táo hoàn toàn.

Những giờ đầu ở nhà

• Nghỉ ngơi, đừng cố làm việc gì.
• Bắt đầu ăn uống nhẹ theo hướng dẫn.
• Uống thuốc giảm đau theo chỉ định, đừng chờ đau nhiều.
• Có người bên cạnh.
• Đứng dậy từ từ vì dễ chóng mặt.

Những việc không được làm trong hai mươi bốn giờ đầu

• Lái xe hoặc điều khiển máy móc.
• Uống rượu bia.
• Ký kết giấy tờ hoặc ra quyết định quan trọng.
• Chăm sóc trẻ nhỏ một mình.
• Nấu ăn với bếp lửa một mình.
• Ở nhà một mình.

Thuốc mê và thuốc an thần có thể ảnh hưởng tới phán đoán và phản xạ lâu hơn bạn cảm nhận. Điểm về ký giấy tờ nghe lạ nhưng có lý do thật.

Dấu hiệu cần liên hệ ngay

• Chảy máu nhiều hoặc không cầm.
• Đau tăng đột ngột hoặc không kiểm soát được bằng thuốc.
• Sốt.
• Nôn nhiều, không uống được nước.
• Không đi tiểu được.
• Khó thở, đau ngực.
• Vết mổ sưng đỏ nhiều, chảy dịch đục.
• Chóng mặt nhiều, ngất.
• Lú lẫn kéo dài.

Đừng ngại gọi. Việc gọi hỏi tốt hơn nhiều so với chờ xem sao.

Vai trò của người ở cùng

Hãy hướng dẫn họ:

• Đọc kỹ tờ hướng dẫn cùng bạn.
• Biết dấu hiệu nào cần gọi.
• Biết số điện thoại liên hệ.
• Biết bạn đang dùng thuốc gì.
• Kiểm tra bạn định kỳ trong đêm đầu.
• Biết đường tới cơ sở y tế gần nhất.

Với người cao tuổi

Nhóm này cần thận trọng hơn:

• Có thể mất nhiều thời gian hơn để hồi phục sau gây mê.
• Nguy cơ lú lẫn sau mổ cao hơn.
• Nguy cơ ngã cao hơn trong những giờ đầu.
• Thường có nhiều bệnh nền và nhiều thuốc.

Hãy trao đổi kỹ với bác sĩ về việc hình thức này có phù hợp không, và bảo đảm có người chăm đủ khả năng.

Khi nào nên đề nghị ở lại

Hãy nói với bác sĩ nếu:

• Bạn sống một mình và không sắp xếp được người ở cùng.
• Bạn ở rất xa cơ sở y tế.
• Bạn có bệnh nền chưa được kiểm soát tốt.
• Bạn từng gặp vấn đề với gây mê.
• Bạn không yên tâm về việc tự theo dõi ở nhà.

Đây là những lý do chính đáng và nên được nói ra trước, không phải sau khi đã làm xong.

Tóm lại

Phẫu thuật trong ngày an toàn với những thủ thuật phù hợp và người bệnh đủ điều kiện, nhưng nó chuyển một phần việc theo dõi sang gia đình. Điều kiện bắt buộc là có người đưa về và ở cùng trong đêm đầu. Trước khi rời cơ sở, hãy lấy hướng dẫn bằng văn bản và số điện thoại liên hệ ngoài giờ. Và đừng lái xe hay ra quyết định quan trọng trong hai mươi bốn giờ đầu.

Câu hỏi thường gặp